Knie
Meniscustransplantatie
Een mogelijke oplossing voor de toekomst?
Bij beschadigingen van de meniscus probeert de chirurg tegenwoordig zo min mogelijk ervan te verwijderen. Maar vaak krijgt men na tien tot vijftien jaar weer klachten. Voor jongere patiënten is een transplantatie dan een uitkomst. Dr Herman H. De Boer, orthopedisch chirurg in het Atrium Medisch Centrum te Heerlen, voert als enige in Nederland de meniscustransplantatie uit. Tien jaar geleden heeft hij deze techniek ontwikkeld.
Het grote belang van de meniscus is de laatste twintig jaar duidelijk geworden. Daarvoor gebeurde het nogal eens dat de meniscus na bijvoorbeeld een sportblessure in zijn geheel werd verwijderd na een kleine beschadiging. Hierbij maakte de chirurg het kniegewricht helemaal open. Nu proberen wij zo sparend mogelijk te werk te gaan. Dat betekent dat alleen het beschadigde gedeelte van de meniscus via een kijkoperatie (artroscopie) verwijderd wordt.
Na een totale meniscusoperatie treedt bij ongeveer veertig procent na tien tot vijftien jaar slijtage op in de knie. Het betreft dan vooral jonge patiënten die steeds moeilijker gaan lopen en veel pijnklachten hebben met vocht in de knie. Tot voor kort was er geen operatieve behandeling mogelijk. Deze patiënten zijn te jong voor een kunstgewricht en konden alleen ondersteund worden met tabletten, bandage en fysiotherapie. Tien jaar geleden werd in het Atrium Medisch Centrum (voorheen het De Wever Ziekenhuis) in Heerlen de techniek van de meniscustransplantatie ontwikkeld.
De meniscustransplantatie
Het ligt voor de hand om de verwijderde meniscus bij patiënten met slijtage van de knie te vervangen. Tien jaar geleden werd op experimentele basis in Heerlen begonnen met het transplanteren van de meniscus. De meniscus van een donor (verkeersslachtoffer) wordt in de knie ingehecht. De meniscus van de donor wordt op grootte geselecteerd. Het kraakbeen van de meniscus is als weefsel zeer vriendelijk. Er treedt daarom geen afstotingsreactie op. De patiënten hoeven dan ook geen afstotingsremmende medicijnen te nemen. Zij mogen de eerste zes weken het been niet belasten, waarna het been onder begeleiding van de fysiotherapeut steeds zwaarder belast mag worden. Na een jaar mag een patiënt weer sporten. Deze operatie werd tot nu toe bij 65 patiënten verricht. Bij vier patiënten mislukte de operatie, omdat de meniscus later weer losscheurde. De overige patiënten maken het goed en kunnen zonder pijn weer redelijk tot goed uit de voeten.
Wie komt in aanmerking?
Een goede voorselectie van de patiënten is belangrijk. Alleen patiënten die na een totale meniscusoperatie invaliderende klachten kregen komen in aanmerking voor een transplantatie. Het zijn vooral de jonge patiënten - jonger dan 45 jaar- met slijtage van de knie. Belangrijk is dat de knie stabiel is. Er mag dus geen speling aanwezig zijn in het gewricht. Daarnaast moet het been een neutrale stand hebben: dus geen O- of X-been. Wanneer er geen neutrale beenas is, zal eerst het been gecorrigeerd moeten worden. Bij de patiënten met een neutrale beenas en een stabiele knie zijn de resultaten na een meniscustransplantatie zonder meer goed te noemen.
*Noot van de redactie:
"dr. de Boer is niet meer werkzaam in het Atrium Medisch Centrum."
Uit: Beter in Beweging februari 1999
Bij beschadigingen van de meniscus probeert de chirurg tegenwoordig zo min mogelijk ervan te verwijderen. Maar vaak krijgt men na tien tot vijftien jaar weer klachten. Voor jongere patiënten is een transplantatie dan een uitkomst. Dr Herman H. De Boer, orthopedisch chirurg in het Atrium Medisch Centrum te Heerlen, voert als enige in Nederland de meniscustransplantatie uit. Tien jaar geleden heeft hij deze techniek ontwikkeld.
Het grote belang van de meniscus is de laatste twintig jaar duidelijk geworden. Daarvoor gebeurde het nogal eens dat de meniscus na bijvoorbeeld een sportblessure in zijn geheel werd verwijderd na een kleine beschadiging. Hierbij maakte de chirurg het kniegewricht helemaal open. Nu proberen wij zo sparend mogelijk te werk te gaan. Dat betekent dat alleen het beschadigde gedeelte van de meniscus via een kijkoperatie (artroscopie) verwijderd wordt.
Na een totale meniscusoperatie treedt bij ongeveer veertig procent na tien tot vijftien jaar slijtage op in de knie. Het betreft dan vooral jonge patiënten die steeds moeilijker gaan lopen en veel pijnklachten hebben met vocht in de knie. Tot voor kort was er geen operatieve behandeling mogelijk. Deze patiënten zijn te jong voor een kunstgewricht en konden alleen ondersteund worden met tabletten, bandage en fysiotherapie. Tien jaar geleden werd in het Atrium Medisch Centrum (voorheen het De Wever Ziekenhuis) in Heerlen de techniek van de meniscustransplantatie ontwikkeld.
De meniscustransplantatie
Het ligt voor de hand om de verwijderde meniscus bij patiënten met slijtage van de knie te vervangen. Tien jaar geleden werd op experimentele basis in Heerlen begonnen met het transplanteren van de meniscus. De meniscus van een donor (verkeersslachtoffer) wordt in de knie ingehecht. De meniscus van de donor wordt op grootte geselecteerd. Het kraakbeen van de meniscus is als weefsel zeer vriendelijk. Er treedt daarom geen afstotingsreactie op. De patiënten hoeven dan ook geen afstotingsremmende medicijnen te nemen. Zij mogen de eerste zes weken het been niet belasten, waarna het been onder begeleiding van de fysiotherapeut steeds zwaarder belast mag worden. Na een jaar mag een patiënt weer sporten. Deze operatie werd tot nu toe bij 65 patiënten verricht. Bij vier patiënten mislukte de operatie, omdat de meniscus later weer losscheurde. De overige patiënten maken het goed en kunnen zonder pijn weer redelijk tot goed uit de voeten.
Wie komt in aanmerking?
Een goede voorselectie van de patiënten is belangrijk. Alleen patiënten die na een totale meniscusoperatie invaliderende klachten kregen komen in aanmerking voor een transplantatie. Het zijn vooral de jonge patiënten - jonger dan 45 jaar- met slijtage van de knie. Belangrijk is dat de knie stabiel is. Er mag dus geen speling aanwezig zijn in het gewricht. Daarnaast moet het been een neutrale stand hebben: dus geen O- of X-been. Wanneer er geen neutrale beenas is, zal eerst het been gecorrigeerd moeten worden. Bij de patiënten met een neutrale beenas en een stabiele knie zijn de resultaten na een meniscustransplantatie zonder meer goed te noemen.
dr. H.H. de Boer, orthopedisch chirurg
*Noot van de redactie:
"dr. de Boer is niet meer werkzaam in het Atrium Medisch Centrum."
Uit: Beter in Beweging februari 1999